Podiumkunsten

Podiumkunsten

Weergave:
  • Grafiek
  • Data
Jaar Waarde
2005 Aantal muziekwinkels 430
2007 Aantal muziekwinkels 424
2009 Aantal muziekwinkels 411
2011 Aantal muziekwinkels 398
2013 Aantal muziekwinkels 387
2005 Aantal leerlingen centra voor de kunsten 447930
2007 Aantal leerlingen centra voor de kunsten 475300
2009 Aantal leerlingen centra voor de kunsten 426573
2011 Aantal leerlingen centra voor de kunsten 407984
2013 Aantal leerlingen centra voor de kunsten 271700
2005 Aantal voorstellingen (podiumkunsten) 53785
2007 Aantal voorstellingen (podiumkunsten) 57391
2009 Aantal voorstellingen (podiumkunsten) 58364
2011 Aantal voorstellingen (podiumkunsten) 59004
2013 Aantal voorstellingen (podiumkunsten) 50692
2005 Aantal voorstellingen vrije sector 6294
2007 Aantal voorstellingen vrije sector 6677
2009 Aantal voorstellingen vrije sector 7303
2011 Aantal voorstellingen vrije sector 7574
2013 Aantal voorstellingen vrije sector 7157
2005 Bezoek voorstellingen podiumkunsten (x1000) 18387
2007 Bezoek voorstellingen podiumkunsten (x1000) 19317
2009 Bezoek voorstellingen podiumkunsten (x1000) 19581
2011 Bezoek voorstellingen podiumkunsten (x1000) 19204
2013 Bezoek voorstellingen podiumkunsten (x1000) 17685

Sector:

De belangrijkste ontwikkelingen in de podiumkunsten zijn onlosmakelijk verbonden met digitalisering en dit geldt dan vooral voor muziek. Mensen willen tegenwoordig liever toegang (Spotify) dan bezit (cd's). Wat theater betreft valt het op dat sinds 2011 de cijfers flink terug zijn gelopen.

Trend 1: Vraag versus aanbod

De Cultuurindex Nederland laat zien dat het aanbod van podiumkunsten voorstellingen de afgelopen jaren iets harder groeide dan het bezoek, maar dat beide sinds 2011 sterk zijn afgenomen. Het aantal voorstellingen in de vrije sector (voornamelijk musical) en de bezoekersaantallen beleefden vooral in 2012 een sterke neergang. Naar verhouding staan de musicals er in 2013 iets beter voor, hoewel het nog steeds een fiks verschil is met de voorgaande jaren. In 2013 ging de nieuwe subsidieperiode in met forse bezuinigingen. Dat de cijfers voor dat jaar dus lager uitvallen moge geen verrassing zijn.

Trend 2: Maatwerk in podiumkunsten

De traditionele vormen van optredens worden steeds meer aangevuld met optredens op alternatieve locaties: maatwerk is een trend. Dit is vooral in de popsector zichtbaar: poppodia programmeren steeds meer buiten de eigen deur om bands en artiesten een passend podium te bieden op een locatie elders in de stad. Ook festivals lijken hier op in te spelen. Alhoewel de festivalisering afgelopen jaren stabiliseerde, zit de festivalmarkt sinds 2013 weer in de lift. De festivals kenmerken zich door unieke locaties en kleinschaligheid, zoals The Best Kept Secret op de Beekse Bergen of Down The Rabbit Hole, het kleine broertje van Lowlands. De unieke sfeer en intimiteit moet bezoekers trekken en doet dat ook. Door maatwerk te leveren en in te spelen op de wensen van een specifieke doelgroep, wordt het publiek naar de festivals en de podia getrokken.

Trend 3: Online muziekles

Een andere opvallende ontwikkeling is de afname van het aantal leerlingen en cursisten bij centra voor de kunsten. Betekent dit dat steeds minder jongeren zich bezig houden met muziek of theater? Niet direct, het lijkt er meer op dat er ándere manieren worden gevonden om bijvoorbeeld een instrument te leren bespelen. Alhoewel harde cijfers ontbreken, bestaat de indruk dat het internet hier een alternatief biedt. Op YouTube en andere websites zijn talloze instructiefilmpjes en cursussen te vinden, zo is het slechts nog een kwestie van inloggen en naspelen.

Trend 4: Streaming versus downloads

Het internet heeft nog meer consequenties voor de sector podiumkunsten. De verkoop van albums en singles is sinds 2005 alleen maar afgenomen, het online aanbod via niet gereguleerde kanalen nam alleen maar toen. Pas begin 2014 werd illegaal downloaden officieel strafbaar, maar er is nog geen manier gevonden om dit te handhaven. Inmiddels raakt het illegaal downloaden ook over haar hoogtepunt heen door het populaire alternatief van muziekstreaming. Het succes van diensten als Deezer en Spotify heeft er voor gezorgd dat de neerwaartse trend van de omzet op de muziekmarkt in 2013 voor het eerst werd doorbroken. De omslag zat er in 2012 al aan te komen toen het aantal betalende abonnees van Spotify met ongeveer 1 miljoen steeg van 0,6 naar 1,6 miljoen. De verwachting is dat deze groei in omzet door streamingdiensten de komende jaren verder doorzet. Het publiek kiest toegang boven bezit en wil altijd en overal kunnen kiezen uit een onbeperkt aanbod. Dat kan: het enige vereiste is toegang tot het internet. Al deze ontwikkelingen hebben logischerwijs het gevolg dat het aantal cd/dvd winkels flink afneemt. Opvallend genoeg staat daartegenover een herleving van vinyl. 

Tekst André Nuchelmans, beeld Pixabay / Skeeze.