Minste culturele instellingen per inwoner: Flevoland

flevoland
6 augustus 2015

Business Nieuwsradio (BNR) heeft samen met kaartenmaker ESRI in beeld gebracht welke Nederlandse gemeenten relatief de meeste culturele instellingen heeft. Zo blijkt dat Flevoland de minste culturele instellingen per inwoner heeft. Daarentegen zijn Zuid-Limburg, de Waddeneilanden en de grote steden juist bovengemiddeld bedeeld met musea, pop-podia en andere cultuurinstellingen (zie ook de interactieve kaart). BNR vroeg zich af hoe de grote verschillen in aanbod van culturele voorzieningen per gemeente te verklaren is en schakelde de expertise van Dimitri Lahaut in, coördinator van Cultuurindex Nederland. Het onderstaande artikel is een uitwerking van het telefonisch interview van afgelopen dinsdag.  

"Je zou kunnen zeggen dat door verstedelijking en globalisering de verschillen tussen periferie en de steden groter worden."

 

Verstedelijking
Dimitri Lahaut, coördinator van de Cultuurindex bij de Boekmanstichting, het landelijk studiecentrum voor kunst, cultuur en beleid, vertelt dat het logisch is dat een dunbevolkte gemeente als Flevoland onderaan de lijst eindigt. "Cultuur concentreert zich in gebieden waar veel mensen wonen. Daarnaast zetten (grote) steden kunst en cultuur ook vaak in om zich nationaal en internationaal te positioneren. Je zou kunnen zeggen dat door verstedelijking en globalisering de verschillen tussen periferie en de steden wat betreft cultuuraanbod groter worden."

Economisch
Dat Zuid-Limburg hoog op de lijst staat, is goed te verklaren, vertelt Lahaut. "De lokale politiek daar is zich er zeer van bewust dat kunst en cultuur naast een gebruikswaarde ook een grote economische waarde hebben. Dat zit hem in Maastricht bijvoorbeeld in anderhalf miljoen bezoekers per jaar.

Daarnaast probeert Maastricht en bijvoorbeeld ook Heerlen door middel van kunst en cultuur hoog opgeleide mensen aan zich te binden. Dit werkt dan ook weer aanstekelijk voor bedrijven. Bedrijven vestigen zich het liefst in gemeente waar veel hoop opgeleide mensen wonen en waar een breed cultuuraanbod is. Zuid Limburgse gemeenten hopen zo een opwaartse spiraal te kunnen faciliteren.

Uit onderzoek blijkt ook dat kunst en cultuur een positief effect hebben op de huizenprijzen. Potentiele huizenkopers zijn bereid meer te betalen voor een woning als er in de buurt een podium of een bioscoop te vinden is. Ook al maakt men geen gebruik van de voorzieningen, toch zorgt de aanwezigheid van de culturele voorzieningen voor prijsstijgingen op de huizenmarkt.”

Cultuurlandschap
Uit de Cultuurindex Nederland blijkt ook dat de bezuinigingen van de afgelopen jaren veel invloed hebben op het cultuurlandschap in Nederland. "Je ziet bijvoorbeeld dat veel vestigingen van bibliotheken zijn gesloten en dat inwoners het als reactie daarop zelf gaan organiseren. ", zegt Lahaut. "Er zijn zelf service bibliotheken opgestart en particulieren hebben soms zelfs boekenkasten in de voortuin staan waaruit geleend mag worden."

"Dunbevolkte regio’s, waar al weinig culturele voorzieningen zijn hebben het meeste last van de bezuinigingen. Denk aan gemeenten binnen de provincie Zeeland, Groningen of Friesland en dan vooral de gemeenten die niet in de buurt van een (middel)grote stad liggen. Als binnen een dergelijke kleine gemeente een culturele voorziening verdwijnt, dan zijn de reisafstanden niet meer acceptabel en komt de leefbaarheid onder druk te staan."

Hoe erg is dat verdwijnen van cultuurinstellingen uit die plaatsen?

"Ik kan mij voorstellen dat de leefbaarheid in sommige gemeenten onder druk komen te staan. Kunst en cultuur heeft namelijk naast een economische- en gebruikswaarde ook een sociale waarde. Er gaan positieve effecten uit van Kunst en Cultuur op de leefbaarheid en veiligheid binnen gemeenschappen."

Geluidsfragement radio-uitzending BNR A la carte

Foto: Flickr / Ingo Ronner