Een snelle revolutie in medialandschap blijft uit

Revolutie in medialandschap blijft uit
29 maart 2016

De toegenomen mogelijkheden om media te consumeren heeft in de afgelopen twee jaar niet geleid tot een stijging in de tijdsbesteding hieraan. Daarnaast is het traditionele ‘lineair’ tv kijken via een tv-toestel - ondanks de opkomst van populaire streamingdiensten als Netflix - nog altijd topfavoriet als tijdsbesteding. Wel is in 2015 het gebruik van media verder gedigitaliseerd. Dit zijn de belangrijkste onderzoeksresultaten van het tweejaarlijks media-tijdsbestedingsonderzoek Media:Tijd 2015.

Media:Tijd 2015

Het tijdsbestedingsonderzoek Media:Tijd 2015 is gebaseerd op een dagboekonderzoek waarin gedetailleerde informatie over het mediagebruik in Nederland wordt verzameld. Voor het onderzoek hielden 2.904 respondenten - een representatieve dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking van 13 jaar en ouder - een week lang bij aan welke activiteiten men 10 minuten of meer besteedde. Het onderzoek wordt uitgevoerd door organisaties voor mediabereiksonderzoek: het Nationaal Luisteronderzoek (NLO), Nationaal Onderzoek Multimedia (NOM), Stichting Kijkonderzoek (SKO), Buitenreclame Onderzoek (BRO) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Mediagebruik alleen

Nederlanders besteden dagelijks ongeveer de helft van hun vrije tijd* (3:15 uur) aan media; evenveel als twee jaar geleden. Dit is de tijd die besteed wordt aan kijken, luisteren, lezen en communiceren via verschillende mediadragers zoals de televisie, de radio of de smartphone. Het gaat daarbij om mediagebruik dat niet wordt gecombineerd met andere activiteiten. Vooral senioren besteden veel van hun vrije tijd aan media; dagelijks 1,5 uur meer dan gemiddeld. Deze groep heeft ook meer vrije tijd tot hun beschikking doordat zij minder verplichte tijd hebben (werk/studie). 

De totale bruto mediatijd  

De meeste tijd die men aan media besteedt, wordt gecombineerd met andere activiteiten; bijvoorbeeld door te luisteren naar de radio tijdens het autorijden of tijdens het werk. Als de totale mediatijd wordt opgeteld inclusief deze combinaties met andere activiteiten (het multitasken), blijkt dat deze totale bruto mediatijd meer dan een gemiddelde werkdag in beslag neemt (8:13 minuten). Ook hier spannen de senioren de kroon; senioren besteden meer bruto mediatijd aan luisteren, kijken en lezen dan de jongere doelgroepen.

Televisie kijken nog altijd favoriet

Veel mensen kijken dagelijks naar de televisie. Mede dankzij dit hoge bereik van televisie, wordt gemiddeld aan televisiekijken veel tijd besteed. Maar liefst 85% van de Nederlanders kijkt gemiddeld ruim 3 uur per dag televisie. Televisiekijken gebeurt nog altijd veel via een televisietoestel. Slechts 11% van de kijktijd gaat naar uitgesteld televisie kijken; 8% van de tijd naar computer, tablet of smartphone. Jongeren kijken veel vaker via deze online devices dan senioren. Daarnaast besteden jongeren ook meer tijd aan het kijken van gestreamde of gedownloade programma’s (21% van de kijktijd, zie ook onderstaande grafiek). 

Mobiel communiceren

Per dag wordt ruim één uur uitgetrokken om te communiceren via allerlei mediadragers. Het merendeel van de jongeren (85%) gebruikt dagelijks een mobiele telefoon om media te consumeren. Bij senioren is dit slechts 40%; zij leunen nog steeds sterk op traditionele media zoals de papieren krant. Hetzelfde geldt voor het communiceren (bellen, e-mailen, SMS-en, whatsappen, chatten en sociale media gebruik); meestal doen jongeren dit via de smartphone, terwijl slechts 8% van de senioren dagelijks de smartphone gebruikt om te communiceren. Overigens communiceren senioren sowieso aanzienlijk minder vaak via media dan jongere doelgroepen. 

Luisteren is het ultieme multitaskactiviteit

Nederlanders besteden gemiddeld 2 uur en 40 minuten aan radio luisteren. De meeste luistertijd gaat nog steeds naar live radio. Luisteren naar live radio is het ultieme multitaskingactiviteit 75% van de luistertijd gaat samen met één of meer andere activiteiten. Onder jongeren van 13-19 jaar is het luisteren naar hun eigen muziek (al dan niet via internet/streamingdiensten) populairder dan naar live radio. In het algemeen is het luisteren via internet met 9 minuten in omvang nog beperkt, maar de gemiddelde tijd voor deze activiteit is de afgelopen twee jaar verdubbeld  

Digitaal lezen in opkomst

Aan lezen besteden Nederlanders gemiddeld 43 minuten per dag. Op een doorsnee dag leest 39% van de Nederlanders van papier. Digitaal lezen is echter in opkomst, met een aandeel van 20% van de totale leestijd. Vooral mannen, hoger opgeleiden en 20- 49 jarigen lezen digitaal (Wennekers, A. M., D. M. M. van Troost en P. R. Wiegman (2016). Media:Tijd 2015. Amsterdam/Den Haag: NLO, NOM, SKO, BRO en SCP). 

*Vrije tijd wordt gedefinieerd als de tijd die overblijft na persoonlijke tijd (slapen, eten en drinken, persoonlijke hygiëne) en de verplichte tijd (onderwijs, betaald werk, huishouden en zorgtaken). 
 

Grafiek tijdsbesteding per type kijkactiviteit SCP Media Tijd

Foto: Sandra Vos / Flickr